Stolk in opdracht voor Heineken en Amstel

Enige bron van kracht was paardenkracht

Voor de komst van de automobiel bepalen paard-en-wagens, handkarren en koetsen het straatbeeld. Ook vaten bier worden met door paarden getrokken bierwagens bij de cafés afgeleverd. Rond 1900 koopt de Heineken brouwerij de eerste vrachtauto.

Elektrische vrachtauto’s voor biertransport

Maar het duurt nog tot de jaren ’20 voordat de vrachtauto langzaamaan de ‘paardentractie’ gaat verdringen. In die jaren gaat de Amstel brouwerij ook elektrische vrachtauto’s gebruiken voor biertransport in Amsterdam. Vanwege hun geruisloze rijden worden zij door de Amsterdammers ‘de sluipmoordenaars’ genoemd.

Tot jaren zestig bierfusten met paard en wagen

Door paarden getrokken bierkarren worden tot aan de Tweede Wereldoorlog nog regelmatig voor het transport gebruikt en dan met name in de binnensteden, waar zij, in verband met de korte afstanden en het vaak moeten stoppen, de concurrentie met de auto nog aan kunnen. Zelfs tot in de jaren zestig worden in de Amsterdamse binnenstad nog stalen bierfusten met paard-en-wagen afgeleverd.

Bierwagens zijn behouden voor traditionele reclame

Kort na de Tweede Wereldoorlog, in 1947, wordt besloten om de acht paarden die de Heineken brouwerij in Rotterdam nog bezit weg te doen, omdat er voldoende auto’s beschikbaar zijn. In hetzelfde jaar beslist men in de brouwerij in Amsterdam echter anders. Daar is de Raad van Bestuur vrijwel unaniem van mening dat ‘paardentractie wel veel kost, maar behoud van deze traditionele reclame ten volle verantwoord is’. Als enkele decennia later Heineken de Amstel brouwerij overneemt, blijft naast de Heineken bierwagens, ook de Amstel bierwagen, met de karakteristieke hoge overhuiving boven de bok, voor reclameactiviteiten in gebruik

Jan van Peet bouwt nieuwe bierwagen in 1977

Wagenbouwer Jan van Peet uit Meerkerk maakt de hele bovenbouw met de hand en de 82-jarige kuiper van de Heineken brouwerij in Rotterdam, de heer A. van der Heijden, zorgt voor de tientallen houten vaten die op de wagen liggen. Op 10 mei 1977 wordt de bierwagen door de burgemeester van Meerkerk overgedragen aan de heer Veenhof, hoofd van Heinekens afdeling Reclame-Service.  

 Stolk bouwt bierslede voor Heineken in 1985

In 1985 krijgt Stolk als eerste opdracht van Heineken het bouwen van een brouwersslede. Een oude tekening en 19de-eeuws museum model doen dienst als voorbeeld. De nieuwe eikenhouten sleden is aangepast aan de afmetingen van de reusachtige Shires paarden, die Heineken inmiddels sinds kort bezit.  Bovenop de bierslede komt een Heineken reclame bord , verwisselbaar voor een Amstel reclame bord.  De brouwersslede is uitgerust met een demontabel wielsysteem, zodat men in de wintermaanden de slede ook in Amsterdam op de weg aan kan treffen.  Het WPN paardenblad “In de Strengen” van 28 maart 1985 doet verslag van de bouw en inwijding van de bierslede.

Stolk importeert eerste Shirehorses in 1978

Leuk detail is dat Stolk zelf in 1978 de eerste twee shires horses in Nederland importeerde. Met een zelf gebouwde veewagen werden ze in Hoek van Holland door de jonge Piet en Mar opgehaald. Dat was best schrikken want de grote veeauto was nogal aan de lage kant voor deze twee Engelse reuzen. Maar dat is weer een heel ander verhaal over de “Stolks”

Heineken bierslede op de Jaap Ede ijsbaan

In 1985 wordt de Heineken Bierslede voor het eerst gepresenteerd op de Jaap Ede ijsbaan. Shirehorses Freddy en Bob hebben de eer de slee te trekken. Daarna is de bierslede nog vele keren ingezet en staat zelfs op de Heineken Kerstkaart.  Maar dan wordt het stil. Vandaag de dag lijkt de brouwerslede gewoon helemaal van de kaart verdwenen.

Stolk restaureert Heineken Bierkoets in 1986

Tweede opdracht voor Stolk van Heineken is het restaureren van de “Heineken Bierkoets”; een Drag gebouwd door Holland & Holland London aangespannen met 4-span Shirehorses. De tot Road-Coach getransformeerde Drag wordt in 1986 gerestaureerd in het nieuwe pand van Restauratiecentrum Stolk in Balkbrug. Dit is de eerste keer dat de Stolk’s een Drag of Road-Coach restaureren. De jaren erna zullen er nog vele volgen. In september dat jaar neemt de “Heineken Bierkoets” deel aan de Postkoetsen race van Groningen naar Leiden, een hele happening.

Heineken bestelt bierton op wielen bij Stolk in 1988

In 1987 koopt Heineken als tegenhanger voor de reusachtige Shirehorses de kleine shetlander Jan. Als derde opdracht wordt er voor Jan bij Stolk een bierton op wielen in mini formaat besteld. Een ontwerptekening doet dienst als voorbeeld. Tijdens Jumping Amsterdam maakt Jan zijn debuut, en blijkt een kleine ondeugende rakker te zijn. In Zuidlaren gedraagt Jan zich al beter volgens het vooraanstaande paardenblad “de Hoefslag”die hier verslag van doet. Volgens het rijtuig tijdschrift de “Mensport” nr 8  februari 1989 reist Jan stad en land af met zijn bierton op wielen.

Posted in:
Over de schrijver

Mar Stolk

Mar Stolk

Maria Stolk, groot liefhebber van historische rijtuigen, zwaait de scepter over de rijtuigafdeling waar sinds 1992 op zeer hoog niveau rijtuigen voor nationale en internationale top verzamelaars gerestaureerd worden. Op dit moment houdt zij zich hoofdzakelijk bezig met museale restauraties van historische rijtuigen van Nederlandse musea en kastelen. Naast zelfstandig restaurator is zij ook Europees gecertificeerd rijtuig taxateur. Tevens VeRes en RestauratoreNederland lid.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.